CÔNG PHÁP QUỐC TẾ (Đề cương + đáp án)

Công pháp quốc tế

1. CHỦ THỂ LUẬT QUỐC TẾ

Chủ thể luật quốc tế (LQT) là thực thể đang tham gia vào những quan hệ pháp luật quốc tế (PLQT)1 cách độc lập, có đầy đủ quyền &nghĩa vụ quốc tế & có khả năng gánh vác những trách nhiệm pháp lý quốc tế do những hành vi do chính chủ thể đó gây ra.Các dấu hiệu cơ bản của chủ thể LQT:

+Tham gia vào những quan hệ quốc tế (QHQT) do LQT điều chỉnh.

+Có ý chí độc lập không phụ thuộc vào chủ thể khác.

+Có đầy đủ quyền & nghĩa vụ riêng biệt đối với các chủ thể khác thuộc phạm vi điều chỉnh của LQT.

+Có khả năng độc lập gánh vác những trách nhiệm pháp lý quốc tế do các hành vi của chủ thể đó gây ra.

Các chủ thể LQT:

+Qquốc gia

+các tổ chức quốc tế liên chính phủ

+các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết

+các vùng lãnh thổ có quy chế pháp lý đặc biệt( đài loan,hongkong..)

*Quốc gia: là chủ thể cơ bản, chủ yếu của LQT. Theo công ước Montendevio thì quốc gia gồm các yếu tố cơ bản:

+ lãnh thổ xác định

+dân cư ổn định

+chính phủ

+có khả năng thiết lập& thực hiện QHQT

_Là chủ thể đầu tiên xây dựng nên luật quốc tế, là chủ thể cơ bản, chủ yếu trong thực thi pháp luật QT, trong áp dụng các biện pháp cưỡng chế, tuân thủ PLQT.

_Là chủ thể duy nhất được quyền thành lập các tổ chức quốc tế liên chính phủ.

*Các tổ chức quốc tế liên chính phủ: là thực thể liên kết chủ yếu các quốc gia độc lập, có chủ quyền, được thành lập& hoạt động trên cơ sở điều ước quốc tế, phù hợp với LQT,có quyền năng chủ thể riêng biệt& 1 hệ thống cơ cấu tổ chức phù hợp để thực hiện các quyền năng đó theo tôn chỉ, mục đích của tổ chức.

_Thành viên của tổ chức QT liên chính phủchủ yếu là các quốc gia độc lập, có chủ quyền. Ngoài ra một số thực thể khác như Hongkong,macau hay các tổ chức quốc tế như EU là thành viên WTO.

_Chịu trách nhiệm pháp lý độc lập với các thành viên.

_Sự tồn tại, phát triển, chấm dứt là do các quốc gia quyết định.

_Được thành lập bằng 1 điều ước QT để thực hiện 1 chức năng, 1 lĩnh vực hoạt động nhất định.

_Là chủ thể hạn chế của LQT(chủ thể không có chủ quyền)

* Các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết( là chủ thể đặc biệt): Dân tộc là 1 cộng đồng nhiều người, khối ổn định chung, được hình thành trong 1 quá trình lịch sử lâu dài, được sinh ra trên cơ sở ngôn ngữ chung, 1 lãnh thổ chung& được biểu hiện trong 1 nền văn hóa chung. Được coi là chủ thể LQT khi đáp ứng các yêu cầu:

+đang bị áp bức, bóc lột bởi 1 quốc gia, dân tộc khác

+đã thành lập cơ quan lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc nhằm gpdt& thành lập quốc gia độc lập, cơ quan lãnh đạo này được coic là đại diện cho lãnh thổ trong quan hệ quốc tế.

+được dân chúng ủng hộ.

*Các vùng lãnh thổ có quy chế pháp lý đặc biệt: Là 1 bộ phận cấu thành của 1 quốc gia khác, trong lịch sử là 1 bộ phận quốc gia, gắn liền với quá trình xâm lược của 1 quốc gia khác.

_ Có chế độ pháp lí đặc biệt mà khi tham gia QHQT thì có tư cách chủ thể PLQT( chủ yếu tham gia những quan hệ kinh tế_thương mại, văn hóa,tôn giáo, khoa học kỹ thuật...) 

2. Đặc trưng trình tự xây dựng LQT

_Không có cơ quan lập pháp chung.

_Luật quốc tế được xây dựng từ tất cả ý chí của các quốc gia, các chủ thể LQT.

_Được tạo ra bằng 2 cách:

+các quốc gia cùng thừa nhận các tập quán quốc tế đã tồn tại để điều chỉnh các QHQT.

+Thỏa thuận xây dựng các điều ước quốc tế để điều chỉnh các QHQT

+Địa vị pháp lý các chủ thể là bình đẳng.

3. Đối tượng điều chỉnh của LQT

_Là những QHQT được PLQT điều chỉnh.

_Chịu sự chi phối của nhà nước.

_Phụ thuộc lợi ích của nhiều chủ thể khác nhau.

_Là những quan hệ vượt ra khỏi phạm vi lãnh thổ quốc gia, chịu sự chi phối của nhiều chủ thể LQT. Những quan hệ này được thiết lập nhằm phục vụ lợi ích của các quốc gia, các tổ chức quốc tế liên chính phủ, các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết, các vùng lãnh thỏcó quy chế pháp lý đặc biệt( không tồn tại cá nhân& lợi ích phi nhà nước)

4. Các biện pháp thực thi & tuân thủ luật quốc tế

Trong LQT không tồn tại cơ quan cưỡng chế, LQT do các chủ thể LQT tự nguyện tuân thủ& thực thi. Trong trường hợp có hành vi không tuân thủ, vi phạm LQT thì các quốc gia tiến hành biện pháp cưỡng chế thực thi LQT bằng 2 cách:

+áp dụng các biện pháp cưỡng chế riêng lẻ ( cá nhân)

+cưỡng chế tậpthể: nhiều quốc gia áp dụng cưỡng chế đối với 1 quốc giakhi cho rằng quốc gí đó vi phạm LQT (cấm vận).Liên hợp quốc áp dụng 2 biện pháp để trừng phạt 1 quốc gia vi phạm LQT nghiêm trọng:

-các biện pháp phi vũ trang( đ 41 hiến chương liên hợp quốc): cắt đứt toàn bộ hay từng phần quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng không, bưu chính, vô tuyến điện & các phương tiện thông tin khác, cắt đứt quan hệ ngoại giao.

-các biện pháp vũ trang( đ 42 hiến chương LHQ) là những cuộc biểu dương lực lượng, phong tỏa& những cuộc hành quân khác do các lực lượng hải, lục, không quân của các quốc gia thành viên LHQ thực hiện.

5. Vai trò của LQT

_Là công cụ điều chỉnh cá QHQT.

_Bảo vệ lợi ích của các chủ thể LQT.

_Bảo vệ hòa bình, an ninh quốc tế, những giá trị chung của cộng đồng.

_Thúc đẩy phát triển các QHQT về chính trị, kinh tế, thương mại, văn hóa...

6. Khái niệm & phân loại quy phạm pháp luật QT

_QPPLQT là những quy tắc xử sự do các quốc gia & các chủ thể khác của LQT thỏa thuận xây dựng nên hoặc cùng nhau thừa nhận giá trị pháp lý ràng buộc của chúng, Bao gồm quyền và nghĩa vụ qua lại của các chủ thể. Là bộ phận cơ bản cấu thành hệ thống PLQT. Là công cụ đánh giá tính pháp lý của các hành vi của chủ thể.

• Phân loại QPPLQT

_Căn cứ vào nội dung&  nguyên tắcàtầm quan trọng  & quy phạm.

quy phạm phổ cập Căn cứ vào phạm vi tác động & quy phạm khu vực.

+Quy phạm phổ cập( toàn cầu) là quy phạm được ghi nhận trong các điều ước qt đa phương toàn cầu, có sự tham gia của đại đa số các quốc gia trên thế giới& là cơ sở của toàn bộ hệ thống LQT. Vd: quy phạm trong công ước Vienna 1961 về quan hệ ngoại giao…

+Quy phạm khu vực( quy phạm riêng, quy phạm không phổ biến) là quy phạm chỉ có giá trị bắt buộc đối với các quốc gia thành viên điều ước quốc tế cụ thể. Đó là các điều ước QT song phương ở phạm vi khu vực địa lý nhất định.

_Căn cứ vào phương thức hình thành& quy phạm điều ướcàhình thức tồn tại & quy phạm tập quán.

 quy phạm mệnh lệnh là Căn cứ vào giá trị pháp lý & quy phạm tùy nghi.

+ Quy phạm mệnh lệnh (jus cogens) là 1 loại quy phạm đặc thù có hiệu lực pháp lý tuyệt đối, đó là quy phạm mà các chủ thể không được quyền loại bỏ( ngay cả trong trường hợp có sự thỏa thuận giữa các chủ thể) nếu như trong nội dung nó quy định nghĩa vụ của các chủ thể phải áp dụng. vd đ 89 công ước 1982 về luật biển.

+Quy phạm tùy nghi là quy phạm mà theo đó các quốc gia liên quan có quyền (hoặc thỏa thuận với các quốc gia khác) tự lựa chọn quy định cách xử sự cho mình trong khuôn khổ cho phép nhưng không được làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia khác (Quy phạm tùy nghi là quy phạm phổ biến nhất).

7. Mối quan hệ giữa LQT và luật quốc gia

* Cơ sở của mối quan hệ giữa LQT và LQG

_ LQT& LQG có quan hệ biện chứng luôn tác động lẫn nhau

_ LQT là công cụ để nhà nước thực hiện chức năng đối ngọai, LQG là công cụ để nhà nước thực hiện chức năng đối nội. vì lợi ích quốc gia.Ü_Việc thực hiện chức năng đối ngoại luôn xuất phát từ thực tiễn thực hiện chúc năng đối nội, thực hiện chức năng đối ngọai sẽ tác động rất mạnh mẽ đến chức năng đối nội

• Sự tác động qua lại giữa LQT& LQG

_LQG tác động đến LQT:

+LQG có trước, là nền tảng hình thành và phát triển LQT, không có LQG thì sẽ không có LQT.

+Nội dung LQG chi phối nội dung LQT ( vì bản chất quá trình xây dựng các QPPLQT mà các quốc gia tiến hành thông qua phương thức thỏa thuận chính là quá trình đưa ý chí quốc gia vào nội dung của LQT)

+LQG là điều kiện để thực thi LQT.

+LQG là phương tiện để chuyểN tải, thực hiện LQT.

_LQT tác động đến LQG

+LQT tác động hoàn thiện LQG thông qua nghĩa vụ thực hiện LQT& việc chuyển hóa LQT vào LQG khi quốc gia tham gia vào các điều ước quốc tế.

+LQT thúc đẩy LQG phát triển theo chiều hướng ngày càng tiến bộ.

8. Khái niệm nguồn của LQT

Định nghĩa: Nguồn của LQT được hiểu là những hình thức biểu hiện sự tồn tại của những quy phạm LQT do các chủ thể LQT thoả thuận xây dựng nên hay thừa nhận trên cơ sở tự nguyện & bình đẳng. Có 2 dạng: điều ước quốc tế là nguồn thành văn của LQT và tập quán quốc tế là nguồn bất thành văn của LQT( hệ thống luật Anh_Mỹ)

_Cơ sở pháp lý: k1 đ 38 quy chế toà án quốc tế:

+Các điều ước quốc tế chung hoặc riêng, đã quy định về những nguyên tắc được các bên tranh chấp thừa nhận.

+ Các tập quán quốc tế như những chứng cứ thực tiễn chung, được thừa nhận như những quy phạm pháp luật.

+Nguyên tắc chung của luật được các quốc gia văn minh thừa nhận.

+ Các án lệ& các học thuyết của các chuyên gia có chuyên môn cao nhất về LQT của các quốc gia khác nhau được coi là phương tiện để xác định các QPPL.

9. Khái niệm& phân loại điều ước quốc tế:

_Điều ước quốc tế do các chủ thể LQT thoả thuận ký kết trên cơ sở tự nguyện&bình đẳng nhằm ấn định, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với nhau.

_Điều ước quốc tế là nguồn cơ bản, chủ yếu của LQT vì:

+Đại bộ phận QPPLQT đều chứa đựng trong các điều ước quốc tế.

+Do các chủ thể cơ bản, chủ yếu của LQT( quốc gia) xây dựng nên.

+ Điều chỉnh tuyệt đại đa số quan hệ quốc tế.

+Gía trị áp dụng cao trong giải quyết tranh chấp quốc tế 

_Điều ước quốc tế gồm: chủ thể( chủ thể LQT), hình thức (văn bản), nội dung( quyền& nghĩa vụ chủ thể), chức năng( điều chỉnh quan hệ quốc tế)

Phân loại điều ước quốc tế:

 điều ước quốc tế song phươngà_Căn cứ vào số lượng chủ thể tham gia( dựa vào số lượng tư cách đại diện các bên để xác định) & điều ước quốc tế đa phương.

+Điều ước quốc tế song phương là văn bản pháp lý được ký kết giữa 2 quốc gia hoặc có thể ký kết giữa 1 nhóm quốc gia với tư cách là 1 bên trong điều ước còn các quốc gia còn lại với tư cách là bên kia của điều ước.

+Điều ước quốc tế đa phương là văn bản pháp lý được ký kết hoặc tham gia bởi từ 3 quốc gia trở lên bao gồm điều ước quốc tế đa phương khu vực& điều ước quốc tế đa phương toàn cầu:

Điều ước quốc tế đa phương khu vực thường được ký kết trong phạm vi các quốc gia có cùng chung khu vực địa lý, chế độ chính trị, kinh tế_ xã hội gần gũi nhau( Nato, Asean)w

Điều ước quốc tế đa phương toàn cầu là văn bản pháp lý quốc tế có sự ký kết hoặc tham gia của tuyệt đại đa số các quốc gia trên thế giới, vd: Hiến chương liên hợp quốc, Công ước 1982 về luật biển…w

điều ước quốc tế về chính trị ( thiết lập quan hệ ngoại giao), về hoà bình, kinh tế, văn hoá_khoa học kỹ thuật, an ninh quốc phòng, điều ước quốc tế về thành lập các tổ chức quốc tế, pháp điển hoá LQT.à_Căn cứ vào mục đích ký kết

bên sáng lậpà_Căn cứ vào mức độ tham gia vào điều ước quốc tế của các chủ thể & bên gia nhập 

Bên sáng lập: tham gia vào quá trình đàm phán, soạn thảo.

Bên gia nhập: không tham gia vào quá trình ký kếtđiều ước quốc tế mà chỉ ràng buộc quyền và nghĩa vụ.

điều ước quốc tế giữa các quốc gia, giữa quốc giaà_Căn cứ vào chủ thể ký kết điều ước quốc tế & tổ chức quốc tế, giữa tổ chức quốc tế với nhau.

( Pháp luật VN thừa nhận điều ước quốc tế nhân danh nhà nước& điều ước quốc tế nhân danh chính phủ).

10. Hình thức của điều ước quốc tế:

_ Tên gọi: là danh từ chung, tên gọi chung chỉ các VBPLQT, bao gồm: công ước(convention), thoả ước( arrangenent convenant, pacte), nghị định thư( protocole), hiến chương( charte), hiến ước, quy chế, thoả hiệp( accord), hiệp định( traité).

_Ngôn ngữ điều ước quốc tế: do các bên thoả thuận, thông thường thì:

+Đối với điều ước quốc tế song phương: ngôn ngữ của 2 nước, các bên cũng có thể thoả thuận chọn 1 ngôn ngữ duy nhất hoặc soạn thảo thêm 1 ngôn ngữ thứ 3 ngoài 2 ngôn ngữ của 2 bên, ngôn ngữ thứ 3 cũng có giá trị chính thức& thường dùng để tham khảo, đối chiếu trong trường hợp có xung đột giữa các bên về việc áp dụn& giải thích điều ước.

+ Đối với điều ước quốc tế đa phương bình thường : sử dụng ngôn ngữ do các bên thoả thuận( thông dụng là Tiếng Anh, Tiếng Pháp).

+Đối với điều ước quốc tế đa phương đặc biệt( do LHQ soạn thảo) sử dụng ngôn ngữ làm việc chính thức của LHQ ( Anh, PHáp, Nga, Trung Quốc, Tây ban nha, ả rập)

_Cơ cấu điều ước quốc tế: 1 điều ước quốc tế được xây dựng gồm 3 phần:

+ Lời nói đầu: chỉ đề cập đến điều kiện, hoàn cảnh, động cơ, mục đích, các bên tham gia ký kết điều ước quốc tế. Về mặt kỹ thuật xây dựng: khho6ng thiết kế thành từng chương, điều, khoản, điểm.

+Phần nội dung ghi nhận những quyền và nghĩa vụ các bên tham gia ký kết. Được xây dựng thành chương, điều, khoản, điểm, đoạn như luật quốc gia.

+Phần cuối quy định vấn đề hiệu lực, gia nhập, bảo lưu, phê chuẩn, phê duyệt, bổ sung, sửa đổi, bãi bỏ điều ước. Được xây dựng thành chương, điều, khoản, điểm như luật quốc gia.

_ LQT không bắt buộc 1 văn bản thoả thuận phải có từng điều khoản cụ thể mới được coi là điều ước.

11. Điều kiện trở thành nguồn của LQT

Một điều ước quốc tế được coi là nguồn của LQT nếu nó đáp ứng các yêu cầu:

_ Xây dựng tên cơ sở tự nguyện, bình đẳng.

_ Phù hợp hình thức, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật của các bên ký kết.

_Nội dung điều ước quốc tế phù hợp các nguyên tắc cơ bản của LQT.

12.Vai trò của điều ước quốc tế

_Là hình thức pháp luật cơ bản chứa đựng các quy phạm LQT để xây dựng& ổn định các cơ sở pháp luật cho các quan hệ pháp luật quốc tế hình thành và phát triển.

_Là công cụ, phương tiện quan trọng để duy trì& tăng cường các quan hệ hợp tác quốc tế giữa các chủ thể.

_Là đảm bảo pháp lí quan trọng cho quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể LQT được duy trì& tăng cường các quan hệ hợp tác quốc tế.

_Là công cụ để xây dựng khung pháp luật quốc tế hiện đại& để tiến hành hiệu quả việc pháp điển hoá LQT.

13. Trình tự ký kết điều ước quốc tế: là 1 quá trình gồm nhiều giai đoạn để các chủ thể tham gia ký kết điều ước quốc tế làm cho các thoả thuận cuả mình có giá trị pháp lý. Trải qua các giai đoạn: đàm phán, soạn thảo, thông qua văn bản , ký điều ước quốc tế, phê cuẩn hoặc phê duyệt( điều ước quốc tế quan trọng: 4 bước, bình thường: 3 bước).

Đàm phán:  Thư uỷ nhiệm là văn bản pháp lý do cơ quan có thẩm quyền cấp cho đại diện của mình đi ký kết các điều ước quốc tế. Thẩm quyền cấp thư uỷ nhiệm do luật quốc gia quy định. ở Việt nam, theo điều 22 luật ký kết, gia nhập thực hiện điều ước quốc tế 2005 những người không thư uỷ nhiệm khi ký kết điều ước quốc tế( đại diện đương nhiên) bao gồm: chủ tịch nước, thủ tướng, bộ trưởng bộ ngoại giao.

_ Đàm phán là giai đoạn đầu tiên của quá trình ký kết điều ước quốc tế, có vai trò quyết định trong việc ký kết& thực hiện điều ước quốc tế. Là quá trình đấu tranh, thương lượng, thoả thuận về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia điều ước quốc tế. Có thể tiến hành đàm phán theo nhiều cách thức như đàm phán trên cơ sở của dự thảo văn bản điều ước đã chuẩn bị trước của mỗi bên, của 1 bên hoặc cùng đàm phán để trực tiếp xây dựng văn bản điều ước.Bao gồm các hình thức:

+ Thông qua các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài. 

+ Tại hội nghị quốc tế của 1 tổ chức quốc tế.

+Tổ chức 1 hội nghị riêng để đàm phán giữa các bên hữu quan.

Soạn thảo: Nếu đàm phán thành công các bên sẽ soạn thảo văn bản điều ước:

_ Đối với điều ước quốc tế song phương bình thường 2 bên cùng cử đại diện để tiến hành soạn thảo văn bản.

_ Đối với điều ước quốc tế đa phương bình thường các bên sẽ thành lập uỷ ban soạn thảo có đại diện tất cả các bên tham gia soạn thảo, điều ước quốc tế của LHQ do uỷ ban quốc tế của LHQ chủ trì& soạn thảo.

Sau khi soạn thảo văn bản dự thảo điều ước các bên tiến hành thông qua văn bản. Văn bản được các bên nhất trí thông qua là văn bản cuối cùng, các chủ thể kết ước không thể đơn phương sửa đổi, chỉnh lý, bổ sung mới.

_Đối với điều ước quốc tế song phương việc thông qua do 2 bên thoả thuận.

_Đối với điều ước quốc tế đa phương:

+Bỏ phiếu kín.

+Biểu quyết.

+consesus( đồng thuận tuyệt đối) chỉ được thông quakhi tất cả các chủ thể tham gia đồng ý, chấp nhận. Consesus được áp dụng khi việc thực hiện áp dụng điều ước quốc tế chỉcó ý nghĩa, giá trị khi được tất cảcác quốc gia cùng đồng thuận

 Phương pháp thông qua: trọn gói( package deal), từng phần( partie).

Ký điều ước quốc tế: là hành vi của vị đại diện của các bên tham gia ký kết ký vào văn bản điều ước quốc tế nhằm để xác định văn bản điều ước quốc tế chính là văn bản do mình đã đàm phán, soạn thảo hoặc làm cho điều ước quốc tế phát sinh hiệu lực( theo quy định của điều ước quốc tế).

_ Các hình thức ký điều ước quốc tế: ký tắt, ký tượng trưng( adreferendum), ký đầy đủ.

+Ký tắt là ký của vị đại diện các bên tham gia đàm phán, xây dựng văn bản điều ước nhằm xác nhận văn bản dự thảo điều ước. Ký tắt không làm phát sinh hiệu lực điều ước quốc tế.

+Ký adreferendum: ký của vị đại diện với điều kiện có sự đồng ý tiếp sau đó của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật quốc gia. Hình thức ký này có thể làm phát sinh hiệu lực cho điều ước quốc tế nếu các cơ quan có thẩm quyền của quốc gia tỏ rõ sự chấp nhận sau khi ký adreferendum.

+Ký chính thức( ký đầy đủ): ký của vị đại diện của các bên vào văn bản dự thảo điều ước. Sau khi ký đầy đủ điều ước quốc tế có thể phát sinh hiệu lực. Đây là hình thức ký phổ biến nhất& được áp dụng cho cả điều ước quố tế song phương & đa phương.

Phê chuẩn hoặc phê duyệt: là hành vi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm công nhận hiệu lực của điều ước quốc tế( chấp nhận sự ràng buộc của điều ước quốc tế đối với quốc gia mình).

_Theo đ 31 luật ký kế, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế 2005 cần phê chuẩn:

+Điều ước quốc tế quy định phải phê chuẩn .

+Điều ước quốc tế nhân danh nhà nước: do chủ tịch nước trực tiếp ký với người đứng đầu nhà nước khác, điều ước quốc tế về hoà bình, an ninh, biên giới, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia, điều ước quốc tế về quyền& nghĩa vụ của công dân, về tương trợ tư pháp, về tổ chức quốc tế phổ cập& tổ chức quốc tế khu vực.

+Điều ước quốc tế nhân danh nhà nước theo sự thoả thuận với bên ký kết nước ngoài.

+Điều ước quốc tế nhân danh chính phủ có quy định trái với quy định trong các văn bản QPPL của QH, UBTVQH hoặc liên quan đến ngân sách nhà nước.

_Thẩm quyền phê chuẩn:

+QH phê chuẩn các điều ước quốc tế do CTN trực tiếp ký với người đứng đầu NN khác, các điều ước quốc tế theo đề nghị của CTN.

+CTN phê chuẩn các điều ước quốc tế không thuộc nhóm trên( đ 32 luật ký kết, gia nhập& thực hiện điều ước quốc tế).

_Ttheo đ 43 luật ký kết, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế, các điều ước quốc tế cần phê duyệt:

+Điều ước quốc tế nhân danh CP có quy định phải phê duyệt.

+ Điều ước quốc tế nhân danh CP có quy định trái với quy định trong văn bản pháp luật của CP.

_Thẩm quyền phê duyệt điều ước quốc tế: chính phủ (đ 44 luật kí kết, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế).

*Điểm giống và khác nhau của phê chuẩn và phê duyệt điều ước quốc tế:

_ Giống nhau: đều là hành vi của CQNN có thẩm quyền nhằm công nhận hiệu lực của điều ước quốc tế ( chấp nhận sự ràng buộc của điều ước QT đối với quốc gia)

_Khác nhau:

+Phê duyệt điều ước quốc tế liên quan đến kinh tế, thương mại, KHKT_XH, môi trường …, sự ảnh hưởng, tác động của điều ước quốc tế cần phê duyệt thấp hơn so với điều ước quốc tế cần phê chuẩn. Điều ước quốc tế cần phê chuẩn chủ yếu là những điều ước quốc tế đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về các lĩnh vực: hoà bình, an ninh, lãnh thổ, biên giới, chủ quyền quốc gia, gia nhập các tổ chức quốc tế toàn cầu (WTO), khu vực( ASEAN), lĩnh vực tương trợ tư pháp, tài chính quốc gia.

+Thẩm quyền phê chuẩn theo luật quốc gia quy định cho cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất hoặc nguyên thủ quốc gia.

+Thẩm quyền phê duyệt điều ước quốc tế là thuộc cơ quan hành pháp.

14. Gia nhập điều ước quốc tế:

_Là hành vi đơn phương của 1 quốc gia chấp nhận ràng buộc với điều ước quốc tế mà quốc gia chưa phải là thành viên.

_Điều ước quốc tế nào được gia nhập do chính điều ước quốc tế đó quy định.

_Thủ tục gia nhập do chính điều ước quốc tế đó quy định.

_Chủ thể gia nhập điều ước quốc tế phải tuân thủ toàn bộ nội dung điều ước quốc tế.

_ Chủ thể gia nhập điều ước quốc tế có quyền bảo lưu nếu điều ước quốc tế đó cho phép bảo lưu.

_ Chủ thể ra quyết định gia nhập điều ước quốc tế do luật quốc gia quy định.

_Quốc gia có thể gia nhập điều ước quốc tế khi: đã hết thời hạn ký trực tiếp vào điều ước hoặc khi điều ước quốc tế đã phát sinh hiệu lực.

_Gia nhập điều ước quốc tế chỉ cần 1 bước duy nhất là nộp văn kiện gia nhập. Việc gia nhập có thể được thực hiện bằng nhiều cách: gửi công hàm xin gia nhập, ký trực tiếp vào văn bản, phê chuẩn hoặc phê duyệt điều ước.

15. Bảo lưu điều ước quốc tế

 điều ước quốc Bảo lưu tế là hành vi đơn phương bất kể cách viết hay tên gọi như thế nào của 1 quốc gia đưa ra khi ký kết, phê chuẩn, phê duyệt hoặc gia nhập điều ước quốc tế nhằm qua đó loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực của 1 hoặc 1 số quy định của điều ước trong việc áp dụng chúng đối với quốc gia đó( Công ước Vienna 1969 về luật điều ước quốc tế).

_Bảo lưu là quyền của các chủ thể khi tham gia ký kết điều ước quốc tế nhưng quyền này cũng không phải là quyền tuyệt đối mà nó bị hạn chế trong những trường hợp nhất định: quốc gia không bảo lưu những điều ước quốc tế song phương, những điều ước quốc tế cấm bảo lưu, những điều khoản không cho phép bảo lưu, những bảo lưu không phù hợp với đối tượng và mục đích của điều ước (điều 19 công ước Vienna về luật điều ước quốc tế) 

_Mục đích của bảo lưu: các quốc gia tham gia& thực hiện tốt nhất điều ước quốc tế trong khả năng có thể, là điều kiện để giúp quốc gia khắc phục khó khăn, vướng mắc về kinh tế, chính trị, pháp luật trước khi thực hiện trọn vẹn điều ước.

_Bảo lưu điều ước quốc tế được thực hiện trong tất cả các giai đoạn của quá trình ký kết điều ước, kể cả giai đoạn gia nhập điều ước.

_Quốc gia có quyền bảo lưu& có quyền huỷ bảo lưu trong bất kỳ thời điểm nào nếu thấy cần thiết.

_Việc tuyên bố bảo lưu, chấp nhận bảo lưu, rút bảo lưu, phản đối bảo lưu phải được thực hiện bằng văn bản, gửi cho quốc gia bảo quản điều ước và thông báo cho các bên liên quan.

_Việc bảo lưu bằng văn bản& phải thông báo cho các bên liên quan biết, các bên liên quan bày tỏ quan điểm của mình về việc bảo lưu trong vòng 12 tháng. Sau 12 tháng mà không có phản đối bảo lưu thì bảo lưu sẽ có hiệu lực.

_Nếu điều ước là văn kiện thành lập tổ chức quốc tế thì 1 bảo lưu cần được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền của tổ chức đó.

(Các bên liên quan chấp thuận công khai hoặc im lặng không phản đối thì với quốc gia đưa ra bảo lưu sẽ không thực hiện điều khoản bị bảo lưu. Nếu phản đối thì những quy định của điều ước không có gì thay đổi, vẫn phải thực hiện mọi điều khoản trừ trường hợp điều ước quốc tế cho phép bảo lưu điều khoản đó thì sự phản đối không có giá trị pháp lý).

16. Điều kiện có hiệu lực của điều ước quốc tế ( chính là điều kiện trở thành nguồn luật quốc tế của điều ước quốc tế):

_Được xây dựng trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng.

_Phù hợp hình thức, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật các bên tham gia ký kết. 

_Nội dung điều ước quốc tế phù hợp các nguyên tắc cơ bản của LQT.

17. Hiệu lực theo không gian và theo thời gian của điều ước quốc tế

* Hiệu lực theo không gian: là phạm vi lãnh thổ chịu sự tác động của điều ước quốc tế. Về nguyên tắc điều ước quốc tế chỉ có hiệu lực trên lãnh thổ các quốc gia thành viên, trong trường hợp đặc biệt điều ước quốc tế có thể có hiệu lực trên lãnh thổ quốc tế như vùng trời, vùng biển quốc tế,Nam cực, đáy đại dương hoặc các vùng quốc gia có quyền chủ quyền trên biển: vùng tiếp giáp lãnh hải, đặc quyền kinh tế& thềm lục địa.

* Hiệu lực theo thời gian bao gồm:

_Điều ước quốc tế vô thời hạn: là điều ước quố tế chỉ xác định thời điểm bắt đầu có hiệu lực mà không quy định thời điểm điều ước quốc tế hết hiệu lực. Điều ước vô thời hạn sẽ trở thành có thời hạn hay chấm dứt nếu có thoả thuận của các bên bằng 1 điều ước quốc tế mới.

_ Điều ước quốc tế có thời hạn là điều ước quốc tế quy định rõ thời điểm bắt đầu phát sinh hiệu lực& thời điểm chấm dứt hiệu lực của điều ước ( thường là những điều ước quốc tế song phương về thương mại, hoà bình, hữu nghị, sở hữu trí tuệ)

_Thời điểm phát sinh hiệu lực của điều ước quốc tế:

+ Đối với những điều ước quốc tế không cần phê chuẩn hay phê duyệt thì điều ước sẽ có hiệu lực ngay sau khi ký chính thức.

+Đối với điều ước quốc tế phải phê chuẩn hoặc phê duyệt: nếu là điều ước quốc tế song phương thì bắt đầu có hiệu lực sau khi trao đổi thư phê chuẩn cho nhau; nếu là điều ước quốc tế đa phương thì sẽ có hiệu lực khi các quốc gia thoả thuận đạt được số lượng chủ thể tham gia + thời gian nhất định.

18. Điều ước quốc tế hết hiệu lực 

*Hết hiêu lực theo ý muốn của các bên:

_Bãi bỏ điều ước quốc tế: luôn được quy định trong điều ước.

_Huỷ bỏ điều ước quốc tế khi:

+Một trong các bên vi phạm nghiêm trọng điều ước thì bên kia có quyền huỷ bỏ điều ước.

+Khi 1 bên chủ thể chỉ hưởng quyền mà không thực hiện nghĩa vụ tương ứng.

(Tuyên bố huỷ bỏ điều ước không được quy định trong điều ước mà nó chỉ căn cứ vào thực tế quốc gia thực hiện điều ước quốc tế)

_Tạm đình chỉ hiệu lực của điều ước quốc tế do các quốc gia thoả thuận.

*Điều ước quốc tế tự động hết hiệu lực: khi đến ngày_ tháng_ năm hết hiệu lực mà các bên đã thoả thuận trong điều ước, khi các bên đã thực hiện xong các quyền và nghĩa vụ quy định trong điều ước.

19.Chiến tranh và hiệu lực của điều ước qốc tế:

_Thông thường khi chiến tranh xảy ra, các điều ước quốc tế về chính trị, kinh tế, thương mại, ngoại giao, lãnh sự sẽ chấm dứt hiệu lực đối với các bên tham chiến.

_Chiến tranh không làm chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế về các lĩnh vực: lãnh thổ& biên giới quốc gia, những điều ước quốc tế liên quan đến nhân đạo, quy chế tù binh, vũ khí, mục tiêu bắn phá trong chiến tranh.

20. Điều ước quốc tế& quốc gia thứ 3:

_Quốc gia thứ 3 được hiểu là “1 quốc gia không phải là 1 thành viên của điều ước” cho nên về nguyên tắc, quốc gia thứ 3 không chịu sự ràng buộc của điều ước quốc tế trừ trường hợp:

+Điều ước quốc tế có quy định nghĩa vụ cho tất cả các quốc gia về hoà bình, chống chiến tranh, sức khoẻ, y tế, bảo vệ môi trường.

+Điều ước quốc tế có điều khoản tối huệ quốc.

+Điều ước quốc tế tạo ra 1 hoàn cảnh khách quan thì quốc gia thứ 3 ẽ được hưởng các quyền do điều ước quốc tế quy định.

+Điều ước quốc tế được quốc gia thứ 3 viện dẫn áp dụng với tính chất của tập quan quốc tế.

21. Thực hiện điều ước quốc tế:

_Điều ước quốc tế phải được thực hiện trên phạm vi toàn lãnh thổ của quốc gia kết ước, theo cơ chế đã quy định trong mỗi điều ước quốc tế trên nguyên tắc tận tâm, thiện chí, không thể viện dẫn sự khác biệt giữa điều ước quốc tế đã ký kết với luật quốc gia của nước đó để không thực hiện điều ước quốc tế.

_ Giải thích điều ước quốc tế là việc làm nhằm làm sáng tỏ nội dung thật của những điều, khoản trong điều ước quốc tế, tạo điều kiện cho việc thực hiện điều ước quốc tế 1 cách chính xác hơn, tránh sự hiểu lầm& gây xung đột giữa các bên tham gia điều ước. Bao gồm:

+Giải thích chính thức: do các quốc gia uỷ quyền cho 1 quốc gia khác hoặc 1 tổ chức quốc tế được các bên tranh chấp uỷ quyền giải thích điều ước quốc tế. Kết quả cuả việc giải thích này có giá trị pháp lý như chính điều ước quốc tế, bắt buộc các bên phải thi hành.

+Giải thích không chính thức: là giải thích bằng những lời tuyên đơn phương của 1 quốc gia hoặc giải thích của những cơ quan nghiên cứu pháp luật hoặc là sự giải thích của những luật gia nổi tiếng. Kết quả của việc giải thích này không có giá trị pháp lý ràng buộc đối với các quốc gia tham gia điều ước quốc tế.

• Yêu cầu của việc giải thích điều ước quốc tế:

- Điều ước quốc tế phải được giải thích thiện chí, phù hợp với ý nghĩa thông thường của các thuật ngữ được sử dụng trong điều ước& trong mối quan hệ với đối tượng và mục đích của điều ước.

- Việc giải thích điều ước phải có căn cứ vào nội dung văn bản điều ước, các thoả thuận có liên quan đến điều ước được các bên chấp nhận trongky1 kết điều ước, các thoả thuận sau này của các bên về giải thích điều ước, thực tiễn tực hiện điều ước liên quan đến việc giải thích điều ước& các quy định thích hợp của pháp luật quốc tế.

_ Theo đ 102 Hiến chương LHQ: mọi hiệp ước& công ước do bất cứ thành viên nào của LHQ ký kết, sau khi hiến chương có hiệu lực phải được đăng ký tại Ban thư ký& do ban này công bố càng sớm càng tốt. Nếu không đăng ký thì không 1 bên nào của điều ước được quyền viện dẫn điều ước hoặc công ước đó trước các co quan của LHQ ( Đăng ký không phải là giai đoạn của quá trình ký kết, về nguyên tắc điều ước có đăng ký hay không đăng ký không ảnh hưởng đến hiệu lực của điều ước )

_Thực hiện điều ước quốc tế: khi điều ước quốc tế phát sinh hiệu lực, các quốc gia tham gia phải tuân thủ nguyên tắc pacta sunt servanda ( tân tâm, thiện ý, đ 16 công ước Vienna 1969). Gồm thực hiện trực tiếp và thực hiện gián tiếp:

+ Thực hiện trực tiếp: áp dụng trực tiếp vào lãnh thổ quốc gia. Áp dụng trong trường hợp khi toàn bộ hoặc 1 phần điều ước quốc tế đã quy định 1 cách cụ thể, rõ ràng, chi tiết.

+Áp dụng gián tiếp: phải nội luật hoá điều ước quốc tế thành pháp luật quốc gia để thực hiện bằng cách: ban hành văn bản pháp luật mới; sửa đổi, bổ sung những văn bản hiện hành; huỷ bỏ, bãi bỏ VBPL cũ không còn phù hợp.

( Việc thực hiện điều ước quốc tế trong phạm vi lãnh thổ của mỗi quốc gia thành viên do chính quốc gia đó tự quyết định)

22. Khái niệm_ Điều kiện tập quán trở thành nguồn của luật quốc tế

_Khái niệm tập quán quốc tế: là những quy tắc xử sự hình thành trong thực tiễn quan hệ quốc tế, được các quốc gia & các chủ thể khác của luật quốc tế thừa nhận rộng rãi như những QPPLQT có tính chất bắt buộc. Các yếu tố tạo thành tập quán:

+Yếu tố vật chất: là sự lặp đi lặp lại những sự kiện & hành vi pháp lý tạo ra quy tắc xử sự thống nhất; hành vi này có thể phát sinh từ hành vi lập pháp, hành pháp, tư pháp của quốc gia.

+Yếu tố tâm lý: niềm tin các chủ thể LQT khi áp dụng tập quán quốc tế.

_Điều kiện trở thành nguồn của LQT:

+Tập quán quốc tế phải được áp dụng qua 1 thời gian dài trong thực tiễn pháp lý quốc tế.

+TQQT phải được thừa nhận rộng rãi như những QPPL có tính chất bắt buộc

+Nội dung TQQT phải phù hợp các nguyên tắc cơ bản của LQT.

23. Hiệu lực của tập quán quốc tế

_TQQT là nguồn cơ bản, chủ yếu của LQT có giá trị pháp lý ngang bằng điều ước quốc tế.

_TQQT được sử dụng để điều chỉnh quan hệ quốc tế khi không có điều ước quốc tế điều chỉnh hoặc khi được các chủ thể LQT thoả thuận lựa chọn.

_Khi có sự xung đột với điều ước quốc tế thì lựa chọn TQQT hay điều ước quốc tế để điều chỉnh quan hệ đó là do các quốc gia thoả thuận( nhưng thông thường các quốc gia lựa chọn điều ước quốc tế vì điều ước quốc tế có những ưu điểm vượt trội hơn TQQT: điều ước quốc tế là văn bản, quyền và nghĩa vụ rõ ràng, chi tiết, cụ thể, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ áp dụng trên thực tế. Khi có tranh chấp phát sinh, điều ước quốc tế là 1 chứng cứ pháp lý đặc biệt quan trọng để các cơ quan tài phán quốc tế giả quyết các tranh chấp có liên quan giữa các các quốc gia 1 cách chính xác).

24. Mối quan hệ giữa điều ước quốc tế và tập quán quốc tế:

_Tập quán quốc tế & điều ước quốc tế có mối quan hệ biện chứng & tác động qua lại lẫn nhau.

_Sự tồn tại của 1 điều ước quốc tế không có ý nghiã loại bỏ giá trị áp dụng của TQQT tương đương về nội dung. 

_TQQT có ý nghĩa là cơ sở để hình thành điều ước quốc tế và ngược lại.

_Quy phạm tập quán có thể bị thay đổi, huỷ bỏ bằng con đường điều ước quốc tế& cũng có thể có trường hợp điều ước bị thay đổi hay huỷ bỏ bằng con đường tập quán pháp lý quốc tế.

_TQQT có thể tạo điều kiện mở rộng hiệu lực của điều ước quốc tế.

25. Các phương tiện hỗ trợ nguồn của LQT:

* Các nguyên tắc pháp luật chung: chỉ được xem là bộ phận hỗ trợ nguồn của LQT, là cơ sở để tạo ra điều ước quốc tế& TQQT, khi không có loại nguồn chính nào giải quyết người ta có thể căn cứ vào nguyên tắc này để xem xét sự việc.

* Nghị quyết của tổ chức quốc tế liên chính phủ:

_Nghị quyết có tính quy phạm: là nghị quyết quy định mức độ đóng góp của các quốc gia thành viên, thường được ghi nhận trong Hiến chương, điều ước quốc tế về việc thành lập các tổ chức. Nghị quyết này có giá trị pháp lý bắt buộc đối với những nước là thành viên của tổ chúc đó.

_Nghị quyết khuyến nghị: tự bản thân nghị quyết này chỉ mang tính chất khuyến nghị mà không sinh ra quy phạm pháp lý, không có giá trị pháp lý bắt buộc đối với các quốc gia thành viên của tổ chức đó.

* Phán quyết của Toà án quốc tế:

_ Bản án: có giá trị phá lý ràng buộc& mang tính chất chung thẩm đối với các bên tranh chấp trong từng vụ việc nhất định.

_Bản kết luận tư vấn: không có giá trị ràng buộc đối với cơ quan, tổ chức yêu cầuToà án ra bản kết luận tư vấn đó.

* Học thuyết về LQT:là những tư tưởng, quan điểm thể hiện trong các công trình nghiên cứu, tác phẩm& kết luận của các học giả, luật gia về những vấn đề lý luận cơ bản của LQT.Học thuyết về LQT chỉ là phương tiện bổ trợ để xác định QPPL. Bản thân học thuyết về LQT không thể trở thành nguồn của LQT vì nó không phải là văn bản pháp lý ràng buộc giữa các quốc gia, không thể hiện ý chí của quốc gia được nâng lên thành luật; học thuyết không hàm chứa các QPPL, không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể với nhau trong quan hệ quốc tế.

26. Khái niệm, đặc điểm của các nguyên tắc cơ bản của LQT

_Nguyên tắc cơ bản của LQT là những tư tưởng chính trị, pháp lý mang tính chỉ đạo bao trùm, có giá trị bắt buộc chung( jus cogens) đối với mọi chủ thể LQT, áp dụng trong mọi lĩnh vực của quan hệ quốc tế.

_Theo Tuyên bố ngày 24/10/1970, LQT gồm các nguyên tắc cơ bản sau:

+Nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia.

+ Nguyên tắc không sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

+ Nguyên tắc hoà bình giải quyết các tranh chấp quốc tế.

+ Nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.

+ Nguyên tắc quyền dân tộc tự quyết.

+ Nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác với nhau.

+ Nguyên tắc pacta sunt servanda.

_Các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh toàn bộ quá trình hình thành, tồn tại, phát triển cũng như tổng quát hoá toàn bộ tư tưởng chính trị_ pháp lý của hệ thống LQT.

_ Đặc điểm các nguyên tắc cơ bản của LQT:

+Các nguyên tắc cơ bản của LQT có tính phổ cập, được áp dụng trên phạm vi toàn cầu& được thừa nhận rộng rãi trong quan hệ quốc tế.

+ Các nguyên tắc cơ bản của LQT có tính bao trùm nhất.

+ Các nguyên tắc cơ bản của LQT có tính bắt buộc chung. Trong mọi trường hợp, nếu các chủ thể LQT vi phạm các nguyên tắc cơ bản đều được coi là hành vi vi phạm PLQT nghiêm trọng nhất.

+ Các nguyên tắc cơ bản của LQT có mối quan hệ qua lại trong 1 chỉnh thể thống nhất theo nghĩa ràng buộc qua lại giữa các nguyên tắc về nội dung& yêu cầu thực hiện nội dung đó.

27.Vai trò các nguyên tắc cơ bản của LQT

_ Hệ thống các nguye6en tắc cơ bản của LQT là nền tảng pháp lý cho tất cả các quốc gia, các dân tộc, các thực thể khác của LQT tuân thủ& thực hiện PLQT 1 cách hiệu quả.

_ Ổn định quan hệ quốc tế& ấn định khuôn khổ xử sự cho các chủ thể trong quan hệ quốc tế, qua đó tạo điều kiện cho quan hệ quốc tế phát triển.

28. Nội dung nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia: là cơ sở để trật tự thế giới phát triển ổn định, hội nhập, tiến bộ.

_Bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia là nền tảng của quan hệ quốc tế hiện đại. Trật tự thế giới chỉ có thể được duy trì nếu các quyền bình đẳng của các quốc gia tham gia trật tự đó được hoàn toàn bảo đảm.

_ Nguyên tắc này được hình thành trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa, nhưng chỉ là bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia văn minh. Sau CMT10 Nga, quannie65m về chủ quyền và bình đẳng giữa các quốc gia mới có sự thay đổi: NN Xô viết đã thừa nhận tất cả các quốc gia trên thế giới không phân biệt lớn bé, giàu nghèo, chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội đều là chủ thể của LQT, đều bình đẳng về chủ quyền. Đây cũng là nguyên tắc đầu tiên, làm nền tảng cho hoạt động của LHQ.

_Nguyên tắc này được quy định tại k1 đ 2 Hiến chương LHQ & Tuyên bố 24/10/1970 của LHQ.

_Chủ quyền là thuộc tính chính trị_ pháp lý không thể tách rời của quốc gia, gồm quyền tối cao của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ của mình& quyền độc lập cảu quốc gia trong quan hệ quốc tế.

_ Trong phạm vi lãnh thổ của mình, quốc gia thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp mà không có bất kỳ sự can thiệp nào từ bê ngoài, thông qua những quyết định về mọi vấn đề chính trị, kinh tế, văn hoá,XH nhưng phải trên cơ sở ý chí chủ quyền của n hân dân.

_ Trong quan hệ quốc tế, quyền độc lập của 1 quốc gia thể hiện qua quyền tự quyết mọi vấn đề đối nội, đối ngoại của quốc gia không có sự áp đặt từ chủ thể khác, trên cơ sở tôn trọng chủ quyền của mọi quốc gia trong cộng đống quốc tế.

_Quyền độc lập của quốc gia trong quan hệ quốc tế được hiểu theo nghĩa tương đối. Bình đẳng ở đây là bình đẳng về tư cách chủ thể.

_ Bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia gồm các nội dung cơ bản sau:

+ Mọi quốc gia bình đẳng về mặt pháp lý.

+ Mỗi quốc gia được hưởng các quyền xuất phát từ chủ quyền hoàn toàn.

+ Mỗi quốc gia phải có nghĩa vụ tôn trọng chủ quyền của quốc gia khác.

+ Mọi quốc gia đều có quyền toàn vẹn lãnh thổ& quyền độc lập về chính trị cuả quốc gia là bất khả xâm phạm.

+ Mỗi quốc gia có quyền tự do lựa chọn& phát triển chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, xh của mình.

+ Mỗi quốc gia có nghĩa vụ tuân thủ 1 cách đầu đủ& thiện chí các nghĩa vụ quốc tế của mình& chung sống hoà bình với quốc gia khác.

29.Nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực và đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế:

_ Đây là nguyên tắc trung tâm của các nguyên tắc cơ bản LQT. Trong quan hệ quốc tế nếu 1 chủ thể của LQT có hành vi đe doạ hoặc sử dụng vũ lực trái PLQT sẽ bị coi là xâm phạm tất cả các nguyên tắc còn lại của hệ thống các nguyên tắc cơ bản.

_ Trước CMT10 Nga, nếu các quốc gia đã sử dụng các biện pháp hoà bình mà không giải quyết được các tranh chấp QT thì các quốc gia có quyền sử dụng chiến tranh như là biện pháp cuối cùng.

_ Ngày 27/8/1928 Bộ trưởng bộ ngoại giao CH Pháp ( Briand) & Bộ trưởng bộ ngoại giao Hợp chủng quốc Hoa Kỳ ( Kellog) đã ký “hiệp ước về khước từ chiến tranh với tính cách là công cụ của chính sách nhà nước” khẳng định “ các bên tham gia hiệp ước có nghĩa vụ giải quyết các tranh chấp QT bằng biện pháp hoà bình”.

_ Nguyên tắc này được quy định tại k4 đ 2 Hiến chương LHQ& Tuyên bố 24/10/1970.

_ Thuật ngữ “ force_ vũ lực sức mạnh” được quy định trong nguyên tắc này gồm nghĩa rộng và nghĩa hẹp:

+ Theo nghĩa hẹp: các quốc gia sử dụng sức mạnh vũ trang để chống 1 quốc gia độc lập có chủ quyền, quốc gia này sử dụng lực lượng vũ trang để gây sức ép, đe doạ quốc gia khác nhằm đạt được mục đích chính trị của mình.

_ Theo nghĩa rộng: “ vũ lực “ được hiểu là tất cả những biện pháp kinh tế, chính trị, quân sự mà quốc gia này sử dụng để chống lại quốc gia khác trong quan hệ quốc tế. 

_ Hành vi sử dụng hoặc đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế là hành vi vi phạm nghiêm trọng nhất luật pháp QT.

_ Nguyên tắc này gồm các nội dung cơ bản sau:

+ Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia khác kể cả giới tuyến ngừng bắn.

+ Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực chống lại nền độc lập chính trị của quốc gia khác.

+ Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp quốc tế.

+ Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực để xâm lược quốc gia khác.

+ Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực để ngăn cản các dân tộc thực hiện quyền dân tộc tự quyết của mình.

+Cấm khuyến khích, tổ chức, xúi giục, giúp đỡ hay tham gia vào các cuộc nội chiến hay các hành vi khủng bố tại các quốc gia khác.

+ Cấm tổ chức hoặc giúp đỡ các băng đảng vũ trang, nhóm vũ trang, lính đánh thuê đột nhập vào phá hoại lãnh thổ quốc gia khác.

+ Cấm tuyên truyền chiến tranh xâm lược.

*Hành vi sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế:

_ Xâm lược là 1 hành động quân sự đe doạ trực tiếp đến quyền tự do, tự chủ của 1 quốc gia hay 1 vùng lãnh thổ. Hành vi phát động chiến tranh xâm lược quốc gia khác là 1 trong những hành vi vi phạm PLQT nghiêm trọng nhất, cá nhân phát động chiến tranh xâm lược được coi là phạm tội ác quốc tế& phải chịu trách nhiệm hình sự cá nhân. Bao gồm các hình thức xâm lược:

+ Xâm lược trực tiếp: là hành vi sử dụng lực lượng vũ trang tấn công xâm lược quốc gia khác.

+ Xâm lược gián tiếp: thông qua các tổ chức khác để xâm lược quốc gia thứ 3 bằng các hành vi như xúi giục, giúp đỡ các quốc gia đi xâm lược để thực hiện mưu đồ chính trị của mình, khuyến khích các hoạt động phá hoại khủng bố các quốc gia khác; cho phép các quốc gia khác sử dụng lãnh thổ của mình để chống lại quốc gia thứ 3; kích động, gây nội chiến ở quốc gia khác, kích động lật đổ chính quyền ở quốc gia khác.

+ Xâm lược kinh tế: là hành vi gây sức ép đối với các quốc gia có tiềm lực kinh tế yếu hơn để nước này phụ thuộc vào mình về chính trị, kinh tế.

+ Xâm lược tư tưởng: 1 quốc gia thực hiện những hành động gây hoang mang, lo sợ, thù hằn, kỳ thị dân tộc trong quần chu1nh nhân dân nhu tuyên truyền chiến tranh, ca ngợi vũ khí giết n gười hàng loạt, kích động tư tưởng thù hằn dân tộc…

* Hành vi đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế:

_ Đe doạ sử dụng vũ lực được hiếu là hành vi mà chủ thể LQT sử dụng hàm chứa nguy cơ, mầm mống dẫn đến việc sử dụng vũ lực. Bao gồm các hành vi:

+ Tập trận ở biên giới giáp quốc gia khác.

+ Tập trung, thành lập căn cứ quân sự ở biên giới giáp quốc gia khác.

+ Gửi tối hậu thư đe doạ quốc gia khác.

* Các trường hợp ngoại lệ của nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế ( quyền tự vệ chính đáng):

_ Trong trường hợp có hành vi xâm lược hoặc phá hoại hoà bình& an ninh quốc tế đã được HĐBALHQ áp dụng các biện pháp phi vũ trang nhưng HĐBA nhận thấy những biện pháp này là “ không thích hợp hoặc tỏ ra là không thích hợp thì HĐBA có quyền áp dụng mọi hành động của hải, lục, không quân mà HĐBA xét thấy cần thiết cho việc duy trì hoặc khôi phục hoà bình& an ninh quốc tế. Nhu74nh hành động này có thể là những cuộc biểu dương lực lượng, phong toả& những cuộc hành quân khác do các lực lượng hải, lục, không quân của các quốc gia thành viên LHQ thực hiện”( đ 42 Hiến chương LHQ).

_ Khi bị xâm lược vũ trang, các quốc gia, các dân tộc có quyền tự vệ cá nhân hay tập thể cho đến khi HĐBA áp dụng các biện pháp hữu hiệu để duy trì hoà bình& an ninh QT nhưng phải “báo ngay cho HĐBA & không được gây ảnh hưởng gì đến quyền hạn& trách nhiệm của HĐBA, chiểu theon hiến chương này, đối với việc HĐBA áp dụng bất kỳ lúc nào những hành động mà hội đồng thấy cần thiết để duy trì hoặc khôi phục hoà bình và anh ninh quốc tế” ( đ 51 Hiến chương LHQ)

30. Nguyên tắc giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng phương pháp hoà bình:

_ Sự hình thành và phát triển của nguyên tắc này gắn liền với nguyên tắc nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, là hệ quả tất yếu của nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

_Nguyên tắc này ra đời sau CMT10 nhưng nó chỉ được chính thức thừa nhận là nguyên tắc cơ bản của LQT đầu tiên trong Hiến chương LHQ (k3 đ 2)& được khẳng định lại 1 lần nữa trong tuyên bố 24/10/1970 của LHQ

_Nội dung cơ bản của nguyên tắc:

+ Các quốc gia có nghĩa vụ giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng phương pháp hoà bình.

+ Các quốc gia giải quyết các tranh chấp trên cơ sở bình đẳng về chủ quyền& lợi ích hợp pháp của các quốc gia khác.

+ Các quốc gia có quyền lựa chọn bất kỳ biện pháp hoà bình để giải quyết tranh chấp giữa họ với nhau, chủ yếu là các biện pháp được quy định tại điều 33 hiến chương LHQ: đàm phán, điều tra, hoà giải, trọng tài, sử dụng những tổ chức hoặc những điều ước khu vực; hoặc bằng các biện pháp hoà bình khác tuỳ teo sự lựa chọn của các bên.

( Trong thực tiễn, đàm phán là phương pháp thường xuyên được các quốc gia sử dụng để giải quyết các tranh chấp hoặc bất đồng. Đàm pah1n trực tiếp là biện pháp tốt nhất để giải quyết nhanh chóng tranh chấp quốc tế, đảm bảo quyền bình đẳng giữa các bên, dễ đi đến thoả thuận nhượng bộ lẫn nhau).

31. Nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác:

_ Nguyên tắc này được hình thành trong thời kỳ CMTS cuối TK18, nhưng còn nhiều hạn chế vì LQT còn chịu sự khống chế của nguyên tắc vũ lực_ “ lẽ phải thuộc về kẻ mạnh”.

_ Sau chiến tranh thế giới thứ 2 lần đầu tiên nguyên tắc này được ghi nhận trong hiến chương LHQ& được cụ thể hoá trong tuyên bố 24/10/1970 của LHQ.

_ Nội dung cơ bản của nguyên tắc:

+ Cấm can thiệp vũ trang& các hình thức can thiệp hoặc đe doạ khác nhằm chống lại chủ quyền, nền tảng chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của quốc gia khác.

+ Cấm dùng các biện pháp kinh tế, chính trị& các biện pháp khác để buộc quốc gia khác phụ thuộc vào mình.

+ Cấm tổ chức, khuyến khích các phần tử phá hoại hoặc khủng bố nhằm lật đổ chính quyền quốc gia khác.

+ Cấm can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.

+ Tôn trọng quyền của mỗi quốc gia tự lựa chọn cho mình chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội phù hợp với nguyện vọn của nhân dân.

* Các trường hợp ngoại lệ của nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác:

_Khi có xung đột vũ trang trong nội bộ quốc gia đã đến mức độ nghiêm trọng, đe doạ hoà bình, an ninh quốc tế thì HĐBA có quyền can thiệp.

_ LHQ quyết định can thiệp vào quốc gia nào đó có sự vi phạm nghiêm trọng các quyền cơ bản của con người như phân biệt chủng tộc, diệt chủng hoặc vi phạm các nghĩa vụ pháp lý quốc tế quan trọng khác mà sự vi phạm này có thể đe doạ hoà bình& anh ninh quốc tế.

32. Nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác với nhau:

_ Nguyên tắc này đã được thiết lập từ thời kỳ đầu xuất hiện Nhà nước ở các khu vực địa lý khác nhau nhưng chỉ dừng lại ở các lĩnh vực cơ bản như phân định lãnh thổ, biên giới, hợp tác nhằm giải quyết các vấn đề về chiến tranh, hoà bình, ngoại giao, lãnh sự.

_Sau chiến tranh TG2 nguyên tắc này đã trở thành 1 nguyên tắc quan trọng của LQT hiện đại, đượ ghi nhận lần đầu tiên tại k3 đ 1 hiến chương LHQ& được xác nhận chính thức trong tuyên bố 24/10/1970.

_ Theo Hiến chương LHQ các quốc gia có nghĩa vụ hợp “tiến hành hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề kinh tế, XH, văn hoá& nhân đạo trên phạm vi quốc tế” cũng như “ duy trì hoà bình& an ninh quốc tế bằng cách tiến hành các biện pháptập thể có hiệu quả”

_Nội dung của nguyên tắc:

+ Quốc gia phải hợp tác với các quốc gia khác trong việc duy trì hòa bình& an ninh quốc tế.

+các quốc gia phải hợp tác để khuyến khích sự tôn trọng chung& tuân thủ quyền con nguời& các quyền tự do cơ bản khác của cá nhân, thủ tiêu các hình thứcphân biệt tôn giáo, sắc tộc, chủng tộc.

+ Các quốc gia phải tiến hành quan hệ quốc tế trong lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, thương mại, KHKT, công nghệ theo các nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ.

+  các quốc gia th ành vi ên LHQ phải thực hiện các hành động chung hay riêng trong việc hợp tác ới LHQ theo quy định của Hiến chương.

+ Các quốc gia phải hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, KHCN nhằm khuyến khích sự tiến bộ về văn hóa, giáo dục, phát triển kinh tế trên tòan thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển.

33. Nguyên tắc dân tộc tự quyết:

_ Trước CTTG1 đây chỉ là nguyên tắc có tính chất chính trị nằm trongý thức pháp luật của các dân tộc.

_ Sau CMT10 thì trở thành nguyên tắc pháp lý nhưng chua được phổ cập rộng rãi.

_ Sau CTTG2, nguyên tắc này được khẳng định& ghi nhận trong nhiều văn bản pháp lý quốc tế. Nội dung của nguyên tắc được cụ thể hóa trong tuyên bố 24/10/1970, Hiến chương LHQ, Nghị quyết 1514 (XV) ngày 14/12/1960 của đại hội đồng LHQ về t rao trả độc lập cho các nước và các dân tộc thuộc địa.

_Nội dung của nguyên tắc:

+Được thành lập quốc gia độc lập hay cùng với các dân tộc khác thành lập quốc gia liên bang hoặc đơn nhất trên cơ sở tự nguyện.

+ Tự lựa chôn cho mình chế độ chính trị, kinh tế, XH.

+ Tự giải quyết các vấn đề đối nội không có sự can thiệp từ bên ngòai.

+ Quyền của dân tộc thuộc địa và phụ thuộc tiến hành đấu tranh kể cả đấu tranh vũ trang để giành độc lập& nhận được sự giúp đỡ, ủng hộ từ bên ngòai, kể cả giúp đỡ về quân sự.

+ Tự lựa chọn con đường phát triển phù hợp với truyền thống lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, điều kiện địa lý.

34. Nguyên tắc tận tâm, thiện chí thực hiện cam kết quốc tế( pacta sunt servanda)

_ Đây là nguyên tắc cổ xưa nhất, được hình thành từ thời kỳ chiếm hữu nô lệ& tồn tại dưới dạng tập quán quốc tế.

_ Nguyên tắc này được ghi nhận trong rất nhiều văn kiện pháp lý quốc tế như: Hiến chương LHQ, Công ước Vienna 1969 về luật điều ước quốc tế, tuyên bố 24/10/1970.

_ Nội dung cơ bản của nguyên tắc:

+ Mỗi quốc gia có nghĩa vụ phải thực hiện 1 cách tận tâm, đầy đủ, thiện chí& trung thực nghĩa vụ phát sinh từ Hiến chương LHQ, các điều ước quốc tế mà quốc gia là thành viên, các tuyên bố đơn phương của quốc gia đưa ra phù hợp với Hiến chương LHQ& LQT hiện đại.

+ Các quốc gia không được viện dẫn những lý do không chính đáng để từ chối thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết trong điều ước như đất nước có biểu tình, thiên tai, sự thay đổi lãnh thổ.

+Nguyên tắc này chỉ được áp dụng đối với các điều ước quốc tế có hiệu lực tức là những điều ước quốc tế được kí kết 1 cách tự nguyện trên cơ sở bình đẳng.

*Các trường hợp ngọai lệ của nguyên tắc pacta sunt servanda:

Các quốc gia không phải thực hiện các điều ước, cam kết mà mình là thành viên khi:

+ Điều ước quốc tế mà mình đã ký kết hoặc tham gia có nội dung trái với Hiến chương LHQ& các nguyên tắc cơ bản của LQT.

+ Khi ký kết các điều ước quốc tế, các bên đã vi phạm các quy định của pháp luật quốc gia về thẩm quyền& thủ tục ký kết.

+ Khi 1 trong các bên tham gia điều ước vi phạm nghiêm trọng điều ước hoặc chỉ hưởng quyền mà không thực hiện nghĩa vụ.

+ Khi những điều kiện để thực hiện điều ước có sự thay đổicơ bản (rebus sisstantibus) vd: có sự thay đổi tư cách chủ thể LQT.

35. Khái niệm& đặc điểm công nhận quốc tế:

_ Công nhận quốc tế có thể được quan niệm là hành vi chính trị_ pháp lý của các quốc gia công nhận dựa trên nền tảng các động cơ nhất định( chủ yếu là động cơ chính trị_ kinh tế_ quốc phòng) nhằm xác nhận sự tồn tại của thành viên mới trong cộng đồng quốc tế, khẳng định quan hệ của quốc gia công nhận đối với chính sách, chế độ chính trị, kinh tế…của thành viên mới& ý định muốn được thiết lập các quan hệ bình thường, ổn định với thành viên mới của cộng đồng quốc tế trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống quốc tế.

_Công nhận là quyền của quốc gia.( công nhận hay không công nhận không tạo ra tư cách chủ thể cho quốc gia mới mà thực chất là tuyên nhận sự tồn tại trên thực tế của các quốc gia mới. Hành vi công nhận nhằm tạo điều kiện để xác lập& phát triển quan hệ giữa bên công nhận& bên được công nhận)

36.Các thể lọai công nhận quốc tế:

_ Gồm 2 thể lọai công nhận cơ bản là công nhận quốc gia mới thành lập& công nhận chính phủ mới thành lập.

* Công nhận quốc gia mới thành lập: quốc gia có thể được thành lập theo 1 trong các trường hợp sau:

_ Thành lập theo con đường cổ điển: tức là 1 tập thể con người có thể thành lập quốc gia mới 1 cách hòa bình do sự định cư trên 1 lãnh thổ vô chủ hoặc trên lãnh thổ chưa có 1 tổ chức chính trị phù hợp.( hiện nay hầu như không còn)

_ Quốc gia được thành lập do cách mạng xã hội( phổ biền ở Châu Á, Châu Phi& Mỹ latinh sau CTTG2).

_ Quốc gia được thành lập do sự phân chia 1 quốc gia đang tồn tạithành 2 hoặc nhiều quốc gia độc lập, hoặc là hợp nhất 2 hay nhiều quốc gia độc lập tàhnh 1quốc gia mới.

_ Các quốc gia mới được thành lập theo các trường hợp trên, không phụ thuộc thời gian, địa điểm, các đặc điểm dân cư, lãnh thổ, hình thức nhà nước…là những chủ thể mới của LQT ngay từ thời điểm mới được thành lập. Sự công nhận quốc gia ở đây thực chất là công nhận chủ thể mới của LQT, tuyên bố sự tồn tại trên trường QT 1 quốc gia mới. Công nhậnchỉ được đặt ra khi có sự xúât hiện quốc gia mới trên trường quốc tế.

* Công nhận Chính phủ mới thành lập:

_ Công nhận chính phủ mới có nghĩa là công nhận người đại diện hợpo pháp cho 1 quốc gia có chủ quyền trong sinh họat quốc tếchứ không phải là công nhận chủ thể mới của LQT. Công nhận CP có ý nghĩa quan trọng như công nhận quốc gia mới thành lập ( Công nhận cp mới không đồng nghĩa với công nhận quốc gia mới).

_ CP gồm 2 lọai: CP hợp hiến, hợp pháp ( cp dejure)& CP bất hợp hiến, bất hợp pháp( CP de facto).

_ Hành vi công nhận chỉ được đặt ra khi có sự xuất hiện CP Defacto. CP Defacto chỉ được công nhận khi đáp ứng các điều kiện:

+ CP mới phải được đông đảo quần chúng nhân dân tự nguyện, tự giác ủng hộ.

+ CP mới phải có đủ năng lực để duy trì& thực hiện quyền lực quốc gia trong 1 thời gian dài.

+ CPmới có khả năng kiểm sóat tòan bộ hoặc phần lớn lãnh thổ quốc gia 1 cách độc lập& tự chủ, tự quản lý& điều hành mọi công việc của đất nước.

* Các thể lọai công nhận khác: gồm các đối tượng công nhận có tính chất khác nhau:

_ Công nhận dân tộc đang đấu tranh giành độc lập. Đây là sự công nhận 1 quốc gia đang trong giai đọan hình thành, được tiến hành bằng việc các tổ chức lãnh đạo của các phong trào giải phóng dân tộc, những tổ chức này được thành lập trong cuộc đấu tranh nhằm giành lại độc lập hoặc xây dựng 1 quốc gia độc lập.

_ Công nhận chính phủ lưu vong: làthể lọai công nhận đặc biệt, vá6n đề này được đặt ra trong thực tiễn quan hệ quốc tế trong thời kỳ chiến tranh thế giới thứ 2, với tiêu chuẩn được đặt ra có tính quýêt định là chính phủ đó phải được đông đảo quần chúng nhân dân ủng hộ.

_ Công nhận các bên tham chíên và các bên khởi nghĩa: được đặt ra vào cuối tk19 trong các cuộc nội chiến ở Châu mỹ. Những binh sĩ tham chiến nổi dậy được coi như những binh sĩ chính quy nên họ cũng sẽ được hưởng quy chế tù binh.

_ Ngày nay công nhận Cp lưu vong& công nhận các bên tham chiến, các bên khởi nghĩa không có ý nghĩa thực tiễn đối với LQT hiện đại.

37. Các vấn đề pháp lý về công nhận quốc tế:

* Các hình thức công nhận quốc tế: công nhậ de jure, công nhận de facto, công nhận ad hoc.

_ Công nhận de jure: là công nhận quốc tế chính thức, ở mức độ đầy đủ nhất& trong phạm vi tòan diện nhất. Công nhận de jure thường được áp dụng nhiều hơn so với công nhận de facto. Kết quả của công nhận de jure thường la các quốc gia thiết lập quan hệ ngọai giao với nhau.

_ Công nhận de facto: là công nhận quốc tế nhưng ở mức độ không đầy đủ, hạn chế& trong 1 phạm vi không tòan diện. Kết quả của hình thức công nhận de facto thường là các quốc gia thíêt lập quan hệ lãnh sự.

( _quan hệ phát sinh giữa các quốc gia công nhận và bên được công nhận trên cơ sở công nhận de facto là những quan hệ quá độ tiến lên quan hệ tòan diện giữa các bên khi công nhận de jure. Phạm vi quan hệ giữa các bên được xác định trên cơ sở các điều ước quốc tế.

_ Sự khác nhau giữa công nhận de facto& công nhận de jure là kết quả pháp lý& động cơ chính trị. Động cơ chính trị của bên côngnhận de facto thể hiện ở thái độ thận trọng của quốc gia công nhận đối với quốc gia hoặc chính phủ mới được thành lập trong nhiều vấn đề liên quan đến tình hình, bối cảnh trong nước cũng như quốc tế).

_ Công nhận ad hoc: là hình thức công nhận đặc biệt mà quan hệ giữa các bên chỉ phát sinh trong 1 phạm vi nhất định nhằm tiến hành 1 số công việc cụ thể, không có tính chất chính thức& quan hệ này sẽ kết thúc ngay sau khi hòan thành công vụ đó.

* Các phương pháp công nhận:

_ LQT không bắt buộc cac quốc gia hay các chủ thể khác phải áp dụng cụ thể phương pháp công nhận nào. Việc lựa chọn phương pháp côngn hận nào để áp dụng hòan tòan tùy thuộc vào điều kiện, hòan cảnh lịch sử cụ thể, quan hệ giữa bên côngnhận và bên được công nhận, đặc biệt là ý chí của bên công nhận. Có 2 phương pháp công nhận là công nhận minh thị và công nhận mặc thị.

+ Công nhận minh thị: là công nhận quốc tế được thể hiện 1 cách rõ ràng, minh bạch, được thực hiện bằng 1 hành vi rõ rệt, cụ thể của quốc gia công nhận trong các văn bản chính thức( công hàm ngọai giao, thông điệp,…) Công nhận de jurethường được thực hiện thông quan phương pháp minh thị.

+ Công nhận mặc thị: là phương pháp công nhận được thực hiện 1 cách kín đáo, ngấm ngầm, không được thể hiện rõ ràng, minh bạch bằng các hành vi, hành động cụ thể nào trên thực tế theo nguyên tắc “im lặng là đồng ý. Thường được áp dụng đối với công nhận de facto.

_ Quốc gia có thể thực hiện sự công nhận quốc gia& chính phủ mới thành lập theo thể thức riêng lẻ, độc lập đối với các quốc gia khác hoặc theo thể thức tập thể trong mối quan hệ hợp tác với các quốc gia khác, trong những mức độ& phạm vi khác nhau.

* Hệ quả pháp lý của công nhận quốc tế:

_ Xác nhận trên thực tế của bên được công nhận& tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết lập& phát triển quan hệ giữa bên công nhận và bên được công nhận trong các lĩnh vực nhất định.

_ Tạo điều kiện thuận lợi cho bên công nhận& bên được công nhận thực hiện các quyền& nghĩa vụ pháp lý của mình.

_ Công nhận chính thức thường dẫn đến thiết lập các quan hệ ngọai giao, lãnh sự, thương mại& các quan hệ khác.

_ Công nhận quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho ácc bên được công nhận, đặc biệt là các quốc gia mới, CP mới tham gia các hội nghị quốc tế& các tổ chức quốc tế phổ cập.

_ Công nhận quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia mới, CPmới có tư cách ký kết các điều ước quốc tế song phương hoặc đa phương.

( Khi công nhận 1 CP mới được thành lập theo trường hợp CMXH thì quan hệ ngọai giao đã tồn tại giữa bên công nậhn và bên được công nhận sẽ được phục hồi chứ không phải thíêt lập mới quan hệ đó)

38. Khái niệm kế thừa trong LQT:

_ Theo công ước Vienna (22/8/1978) về kế thừa theo điều ước quốc tế& Công ước Vienna về kế thừa tài sản, hồ sơ lưu trữ& công nợ của quốc gia (07/4/1983) thì kế thừa quốc gia là thuật ngữ để chỉ sự thay thế của 1 quốc gia này cho 1 quốc gia khác trong việc hưởng quyền& gánh chịu những trách nhiệm pháp lý quốc tế đối với lãnh thổ nào đó. 

_ Quan hệ kế thừa quốc gai liên quan đến các yếu tố:

+ Chủ thể quan hệ kế thừa là các quốc gia( gồm quốc gia để lại quyền kế thừa & quốc gai có quyền kế thừa).

+ Đối tượng kế thừa( khách thể của sự kế thừa) là quyền& nghĩa vụ quốc tế( lãnh thổ, biên giới quốc gia, tài sản, hồ sơ, tàai liệu quốc gia, quốc tịch của công dân, công nợ quốc gia, điều ước quốc tế, tư cách thành viên của quốc gia tại các tổ chức quốc tế).

+ Sự kiện pháp lý làm phát sinh, thay đổi quyền kế thừa là những biến cố chính trị lớn lao xảy ra phù hợp với quy luật khách quan của xã hội, thỏa mãn những yêu cầu của LQT hiện đại, đặc biệt là nguyên tắc dân tộc tự quyết.

39. Cơ sở phát sinh quan hệ kế thừa quốc gia:

_ Thông qua CMXH ở những nước không phải là thuộc địa dẫn đến thay đổi hình thái chính trị, kinh tế, VH_XH …của quốc gia& làm xuất hiện quốc gia mới trên trường quốc tế( CMT10).

_ Thông qua CMXH ở những nước vốn là thuộc địa của quốc gia khác làm xuất hiện quốc gia mới trên trường quốc tế( Việt Nam 1945).

_ Do sáp nhập quốc gia( CHLB Đức + CHDC Đức -> CHLB Đức 8/1990).

_ Do sự phân chia quốc gia thành 2 hay nhiều quốc gia mới ( sau năm 1991 CHLBXHCN Xô Viết đã chia thành 15 nước cộng hòa).

_ Do có sự chuyển nhượng, sáp nhập, trả 1 bộ phận lãnh thổ của quốc gia này cho 1 quốc gia khác( 01/7/1997 Vương quốc Anh trao trả Hongkong cho Trung Quốc, 31/12/1999 Bồ Đào Nha trao trả Macau cho Trung Quốc, 1868 chính quyền Sa Hòang bán vùng Alaska cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ).